https:\/\/www.easa.europa.eu\/en\/document-library\/notices-of-proposed-amendment\/npa-2023-01#group-easa-related-content<\/a><\/p>\n\n\n\nZach\u0119cam do lektury i wyci\u0105gni\u0119cia w\u0142asnych wniosk\u00f3w. Co to oznacza dla os\u00f3b chc\u0105cych zrealizowa\u0107 szkolenie FDL w najbli\u017cszym czasie? Mimo, i\u017c szkoleniem dyspozytor\u00f3w lotniczych zajmuj\u0119 si\u0119 od wielu lat, to niestety nie jestem w stanie odpowiedzie\u0107, poniewa\u017c jest to narazie zarys zasad nie obj\u0119ty \u017cadn\u0105 propozycj\u0105 konkretnych przepis\u00f3w – nie ma wi\u0119c jak analizowa\u0107 konkretnych regulacji. W dokumencie tym wspomniano bardzo og\u00f3lnie, i\u017c planowane jest przedstawienie zmian w przepisach Komisji Europejskiej w roku 2024. Trzeba wi\u0119c te przepisy opracowa\u0107, skonsultowa\u0107, czy te\u017c wreszcie zatwierdzi\u0107. Ewentualne ich wej\u015bcie w \u017cycie mia\u0142o by nast\u0105pi\u0107 w roku 2025, przewiduje si\u0119 tak\u017ce okres dostosowawczy.<\/p>\n\n\n\n
Jakich scenariuszy mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 (podkre\u015blam mo\u017cna, poniewa\u017c nie ma w tym momencie absolutnie \u017cadnych konkret\u00f3w) ?<\/p>\n\n\n\n
1. Proponowane przepisy mog\u0105 w og\u00f3le nie wej\u015b\u0107 w \u017cycie, lub mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 to zgodnie z harmonogramem, lub ostateczny harmonogram mo\u017ce by\u0107 op\u00f3\u017aniony. Jednym s\u0142owem wszystkie opcje s\u0105 na stole.<\/p>\n\n\n\n
2. Ewentualne wej\u015bcie nowych przepis\u00f3w spowoduje w przysz\u0142o\u015bci podniesienie koszt\u00f3w szkolenia (ale powinno to te\u017c spowodowa\u0107 wzrost uposa\u017cenia dyspozytor\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mogli podj\u0105\u0107 prac\u0119 w ka\u017cdym kraju EU bez dodatkowych formalno\u015bci).<\/p>\n\n\n\n
3. Nowe uprawnienie stanie si\u0119 z automatu unijne czyli wa\u017cne na terenie ca\u0142ej unii (z premedytacj\u0105 pisz\u0119 o uprawnieniu, poniewa\u017c w tej chwili nawet nie wiadomo jaki charakter mia\u0142o by mie\u0107 nowe uprawnienie – licencja, dokumentacja ze szkolenia? ).<\/p>\n\n\n\n
4. W przytoczonym powy\u017cej dokumencie EASA jest tylko og\u00f3lny zapis, \u017ce zostanie zaproponowany jaki\u015b spos\u00f3b konwersji dla posiadaczy krajowych licencji dyspozytora na nowe uprawnienia – analogicznie jak to mia\u0142o miejsce kiedy licencje pilot\u00f3w by\u0142y konwertowane z krajowych na unijne.<\/p>\n\n\n\n
5. W cz\u0119\u015bci kraj\u00f3w nie wymaga si\u0119 uzyskania licencji dyspozytora (bo w tych krajach nie ma takiego rodzaju licencji), a jedynie uko\u0144czonego szkolenia FDL. Bior\u0105c wi\u0119c pod uwag\u0119 teren ca\u0142ej Unii Europejskiej mamy wiele os\u00f3b, kt\u00f3re posiadaj\u0105 kwalifikacje, czy te\u017c jakby mo\u017cna nazwa\u0107 to inaczej, naby\u0142y odpowiedni\u0105 wiedz\u0119 podczas szkolenia, kt\u00f3ra uprawnienia te osoby do wykonywania zawodu. Zgodnie z zasadami r\u00f3wno\u015bci musi by\u0107 tak\u017ce dla takich os\u00f3b (kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142y szkolenie, bez uzyskiwania licencji) zaproponowana konwersja do nowych uprawnie\u0144 unijnych i to bez wzgl\u0119du na to, czy w ich kraju licencja jest wymagana, czy te\u017c nie.<\/p>\n\n\n\n
6. Nie ma \u017cadnych informacji o tym co w przypadku kiedy kto\u015b rozpocznie szkolenie, ale nie zd\u0105\u017cy go uko\u0144czy\u0107. Przyk\u0142adowo kiedy chodzi\u0142o o pilot\u00f3w taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontynuowania szkolenia by\u0142a mo\u017cliwa poprzez szkolenie pomostowe. Jako o\u015brodek szkol\u0105cy dyspozytor\u00f3w od wielu lat nie mamy narazie wytycznych jak przygotowa\u0107 si\u0119 do szkolenia w nowej formule, kt\u00f3ra to najwcze\u015bniej powinna zacz\u0105\u0107 obowi\u0105zywa\u0107 od 2025 roku. Skoro nie ma gotowych przepis\u00f3w nie ma jak wyda\u0107 wytycznych.<\/p>\n\n\n\n
W Polsce do uzyskania licencji wymaga si\u0119 po szkoleniu teoretycznym i praktycznym w o\u015brodku szkolenia zrealizowania nadzorowanej praktyki u przewo\u017anika lotniczego. Wydanie licencji poprzedzone jest zdaniem egzaminu pa\u0144stwowego w ULC. Mo\u017cna domniemywa\u0107, i\u017c osoby, kt\u00f3re zrealizuj\u0105 tylko szkolenie teoretyczne i praktyczne, ale nie zrealizuj\u0105 wymaganej praktyki mog\u0105 by\u0107 \u201epotraktowane\u201d jak osoby z tych kraj\u00f3w gdzie licencji si\u0119 nie wydaje i gdzie upowa\u017cnieniem do pracy jako dyspozytor jest samo uko\u0144czenie kursu. Jeszcze inaczej mo\u017ce by\u0107 zapewne z osobami, kt\u00f3re rozpoczn\u0105 przyk\u0142adowo szkolenie w 2025 roku wed\u0142ug aktualnych regulacji, ale po drodze (w trakcie 2025 roku) spotkaj\u0105 si\u0119 z wej\u015bciem nowych przepis\u00f3w. Powinien by\u0107 jednak zaproponowany okres przej\u015bciowy z r\u00f3\u017cnymi scenariuszami. W jednym z nich mo\u017ce by\u0107 okre\u015blony odg\u00f3rnie czas na doko\u0144czenie szkolenia wed\u0142ug dotychczasowych przepis\u00f3w, w innym mo\u017ce by\u0107 p\u0142ynne przej\u015bcie poprzez szkolenie pomostowe na szkolenie w nowej formule. <\/p>\n\n\n\n
Jest wi\u0119c du\u017co niewiadomych, ma\u0142o konkret\u00f3w. Mo\u017cliwe, \u017ce jest to ostatni okres na uzyskanie uprawnie\u0144 dyspozytora lotniczego wg. przepis\u00f3w krajowych. Osoby podejmuj\u0105ce jeszcze w tej chwili szkolenie mog\u0105 zrealizowa\u0107 je wzgl\u0119dnie tanio. Istnieje tak\u017ce zagro\u017cenie, i\u017c je\u015bli kto\u015b po szkoleniu nie zd\u0105\u017cy uzyska\u0107 licencji, np. ze wzgl\u0119du na od\u0142o\u017cenie na p\u00f3\u017aniejszy termin praktyk to by\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie si\u0119 musia\u0142 liczy\u0107 z dodatkowymi procedurami, aby uzyska\u0107 licencj\u0119 unijn\u0105 (o ile taka b\u0119dzie wprowadzona). Warto wi\u0119c si\u0119 zaanga\u017cowa\u0107. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, i\u017c obowi\u0105zuj\u0105ce zasady r\u00f3wnego traktowania wszystkich kraj\u00f3w unii nie mog\u0105 wykluczy\u0107 z przysz\u0142ych konwersji obywateli EU tych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich, kt\u00f3re nie wprowadzi\u0142y licencjonowania, co mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 tak\u017ce furtk\u0105 na uzyskanie unijnych uprawnie\u0144 dla os\u00f3b w krajach z licencjami, kt\u00f3re legitymuj\u0105 si\u0119 samym uko\u0144czonym szkoleniem, ale licencji jeszcze nie uzyska\u0142y (mam w domy\u015ble np. polski stan prawny).<\/p>\n\n\n\n
Podkre\u015blam jednak raz jeszcz, \u017ce powy\u017csze wywody s\u0105 tylko moim osobistym \u201egdybaniem\u201d co mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107 w omawianym temacie i nie nale\u017cy tego traktowa\u0107 jako porady prawnej, czy zalece\u0144 w oparciu o kt\u00f3re nale\u017cy oprze\u0107 si\u0119 przy uk\u0142adaniu swoich prywatnych plan\u00f3w. Lepiej jednak wiedzie\u0107 co w trawie piszczy, ni\u017c nie wiedzie\u0107. Politycy nie pierwszy raz bowiem serwuj\u0105 pasztet, chaos i niewiadom\u0105.
AKTUALIZACJA 14.04.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\nPowy\u017cszy wpis powsta\u0142 w listopadzie 2023 roku. Mamy nied\u0142ugo po\u0142ow\u0119 roku 2025 i nadal brak jest nawet najmniejszej informacji w powy\u017cszej sprawie. Jedyny progres jaki pope\u0142ni\u0142a EASA (kt\u00f3ra opracowuje przepisy lotnicze w Europie) to kolejne przesuni\u0119cie dat w dokumentach, w kt\u00f3rych mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 pierwszych draft\u00f3w nowych regulacji. Nie ogl\u0105daj\u0105c si\u0119 wi\u0119c na polityk\u0119 realizujemy w mi\u0119dzyczasie swoje szkoleniowe rzemios\u0142o szkol\u0105c kolejne osoby, kt\u00f3re od czasu powstania wpisu ciesz\u0105 si\u0119 licencj\u0105 i prac\u0105 w nowym zawodzie. Nasz o\u015brodek w tzw. mi\u0119dzyczasie przygotowuje si\u0119 od strony przepis\u00f3w r\u00f3\u017cne scenariusze, kt\u00f3re oczywi\u015bcie uwzgl\u0119dniaj\u0105 realizacj\u0119 szkole\u0144 dyspozytor\u00f3w nawet je\u015bli polityka nas zaskoczy. Wszak w lotnictwie istotn\u0105 spraw\u0105 jest „by\u0107 przed samolotem i tym co mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107”.<\/p>\n\n\n\n
AKTUALIZACJA 18.11.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\nNa dzie\u0144 pisania tej aktualizacji nie pojawi\u0142y si\u0119 \u017cadne nowe informacje ze strony EASA i ULC. Nie podj\u0119te zosta\u0142y te\u017c w zwi\u0105zku z tym \u017cadne decyzje przez wspomniane instytucje. W tzw. mi\u0119dzyczasie realizujemy kolejne szkolenia trzymaj\u0105c ca\u0142y czas r\u0119k\u0119 na pulsie jako o\u015brodek szkolenia.<\/p>\n\n\n\n
Z lotniczym pozdrowieniem<\/p>\n\n\n\n
autor: Rafa\u0142 Laskowski
Kierownik Szkolenia (HT)
PILEUS – Centrum Edukacji Lotniczej
Szkoli dyspozytor\u00f3w lotniczych od 2005 roku. Przygod\u0119 z lotnictwem rozpocz\u0105\u0142 w 1996 roku.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W aktualnym systemie prawnym, Polska tak jak pozosta\u0142e kraje Unii Europejskiej stosuje w\u0142asne przepisy krajowe dotycz\u0105ce uzyskiwania uprawnie\u0144 pozwalaj\u0105cych na prac\u0119 w zawodzie dyspozytora lotniczego. Przepisy polskie s\u0105 naturalnie \u201ekompatybilne\u201d z prawem mi\u0119dzynarodowym opisanym za\u0142\u0105cznikami do Konwencji Chicagowskiej jak te\u017c ustanowionymi w kilku dokumentach ICAO. Prawo mi\u0119dzynarodowe nie narzuca \u015bcis\u0142ych rozwi\u0105za\u0144, a jest zbiorem pewnego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1080","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1080"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1964,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions\/1964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}