{"id":1080,"date":"2023-11-08T06:54:38","date_gmt":"2023-11-08T05:54:38","guid":{"rendered":"https:\/\/pileus.eu\/?p=1080"},"modified":"2026-08-11T11:58:52","modified_gmt":"2026-08-11T09:58:52","slug":"zmiana-prawa-dotyczacego-uzyskiwania-uprawnien-dyspozytora-lotniczego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/pileus.eu\/?p=1080","title":{"rendered":"Zmiana prawa dotycz\u0105cego uzyskiwania uprawnie\u0144 dyspozytora lotniczego"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W aktualnym systemie prawnym, Polska tak jak pozosta\u0142e kraje Unii Europejskiej stosuje w\u0142asne przepisy krajowe dotycz\u0105ce uzyskiwania uprawnie\u0144 pozwalaj\u0105cych na prac\u0119 w zawodzie dyspozytora lotniczego. Przepisy polskie s\u0105 naturalnie \u201ekompatybilne\u201d z prawem mi\u0119dzynarodowym opisanym za\u0142\u0105cznikami do Konwencji Chicagowskiej jak te\u017c ustanowionymi w kilku dokumentach ICAO. Prawo mi\u0119dzynarodowe nie narzuca \u015bcis\u0142ych rozwi\u0105za\u0144, a jest zbiorem pewnego rodzaju zalece\u0144 przez co niemal w ka\u017cdym kraju EU, a nawet mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce niemal w ka\u017cdym kraju na \u015bwiecie ko\u0144cowe regulacje nieco si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0105 i tak przyk\u0142adowo, aby pracowa\u0107 na stanowisku dyspozytora lotniczego nie wsz\u0119dzie konieczna jest licencja dyspozytora lotniczego. Po prostu niekt\u00f3re, kraje jej nie wydaj\u0105 i w takich krajach wystarczaj\u0105ce jest uko\u0144czenie odpowiedniego szkolenia. Jest to niby prostsze dla kandydata, kt\u00f3ry chce rozpocz\u0105\u0107 karier\u0119 jako dyspozytor, ale trzeba pami\u0119ta\u0107, i\u017c nie maj\u0105c licencji na r\u0119ku trudniej jest stara\u0107 si\u0119 o prac\u0119 w innych krajach &#8211; nie ma jak uzyska\u0107 zagranicznej licencji na podstawie licencji w\u0142asnego kraju je\u015bli kraj nasz takiej licencji nie wydaje. Ten aspekt nie dotyczy jednak polskiego przypadku, poniewa\u017c na naszym w\u0142asnym podw\u00f3rku licencjonowanie dyspozytor\u00f3w lotniczych stosowane jest od bardzo dawna.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">EASA, czyli Europejska Agencja Bezpiecze\u0144stwa Lotniczego normuje i ujednolica przepisy sektora lotniczego na terenie ca\u0142ej Unii Europejskiej. W ramach przepis\u00f3w dotycz\u0105cych personelu lotniczego i naziemnego, pod jej regulacje wpad\u0142o ju\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 specjalno\u015bci. Od pilot\u00f3w liniowych i kontroler\u00f3w po szybownik\u00f3w i baloniarzy. Od pewnego czasu trwaj\u0105 te\u017c prac\u0119 nad propozycjami zmian w przepisach, kt\u00f3re dotycz\u0105 pracownik\u00f3w lotniczych dzia\u0142\u00f3w operacyjnych, popularnie okre\u015blanych dyspozytorami lotniczymi. Urz\u0119dnicy i specjali\u015bci z EASA doszli do wniosku, i\u017c coraz wi\u0119ksze sk\u0105plikowanie techniczne, czy te\u017c regulacyjne dotycz\u0105ce planowania i monitorowania lot\u00f3w wymaga coraz wi\u0119kszego specjalizowania si\u0119 os\u00f3b, kt\u00f3re te czynno\u015bci wykonuj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aktualny stan prac, czy propozycj\u0119 kszta\u0142tu przysz\u0142ych rozwi\u0105za\u0144 mo\u017cna \u015bledzi\u0107 na stronie EASA pod adresem:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.easa.europa.eu\/en\/document-library\/notices-of-proposed-amendment\/npa-2023-01#group-easa-related-content\">https:\/\/www.easa.europa.eu\/en\/document-library\/notices-of-proposed-amendment\/npa-2023-01#group-easa-related-content<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zach\u0119cam do lektury i wyci\u0105gni\u0119cia w\u0142asnych wniosk\u00f3w. Co to oznacza dla os\u00f3b chc\u0105cych zrealizowa\u0107 szkolenie FDL w najbli\u017cszym czasie? Mimo, i\u017c szkoleniem dyspozytor\u00f3w lotniczych zajmuj\u0119 si\u0119 od wielu lat, to niestety nie jestem w stanie odpowiedzie\u0107, poniewa\u017c jest to narazie zarys zasad nie obj\u0119ty \u017cadn\u0105 propozycj\u0105 konkretnych przepis\u00f3w &#8211; nie ma wi\u0119c jak analizowa\u0107 konkretnych regulacji. W dokumencie tym wspomniano bardzo og\u00f3lnie, i\u017c planowane jest przedstawienie zmian w przepisach Komisji Europejskiej w roku 2024. Trzeba wi\u0119c te przepisy opracowa\u0107, skonsultowa\u0107, czy te\u017c wreszcie zatwierdzi\u0107. Ewentualne ich wej\u015bcie w \u017cycie mia\u0142o by nast\u0105pi\u0107 w roku 2025, przewiduje si\u0119 tak\u017ce okres dostosowawczy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jakich scenariuszy mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 (podkre\u015blam mo\u017cna, poniewa\u017c nie ma w tym momencie absolutnie \u017cadnych konkret\u00f3w) ?<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">1. Proponowane przepisy mog\u0105 w og\u00f3le nie wej\u015b\u0107 w \u017cycie, lub mo\u017ce odby\u0107 si\u0119 to zgodnie z harmonogramem, lub ostateczny harmonogram mo\u017ce by\u0107 op\u00f3\u017aniony. Jednym s\u0142owem wszystkie opcje s\u0105 na stole.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">2. Ewentualne wej\u015bcie nowych przepis\u00f3w spowoduje w przysz\u0142o\u015bci podniesienie koszt\u00f3w szkolenia (ale powinno to te\u017c spowodowa\u0107 wzrost uposa\u017cenia dyspozytor\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 mogli podj\u0105\u0107 prac\u0119 w ka\u017cdym kraju EU bez dodatkowych formalno\u015bci).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">3. Nowe uprawnienie stanie si\u0119 z automatu unijne czyli wa\u017cne na terenie ca\u0142ej unii (z premedytacj\u0105 pisz\u0119 o uprawnieniu, poniewa\u017c w tej chwili nawet nie wiadomo jaki charakter mia\u0142o by mie\u0107 nowe uprawnienie &#8211; licencja, dokumentacja ze szkolenia? ).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">4. W przytoczonym powy\u017cej dokumencie EASA jest tylko og\u00f3lny zapis, \u017ce zostanie zaproponowany jaki\u015b spos\u00f3b konwersji dla posiadaczy krajowych licencji dyspozytora na nowe uprawnienia &#8211; analogicznie jak to mia\u0142o miejsce kiedy licencje pilot\u00f3w by\u0142y konwertowane z krajowych na unijne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">5. W cz\u0119\u015bci kraj\u00f3w nie wymaga si\u0119 uzyskania licencji dyspozytora (bo w tych krajach nie ma takiego rodzaju licencji), a jedynie uko\u0144czonego szkolenia FDL. Bior\u0105c wi\u0119c pod uwag\u0119 teren ca\u0142ej Unii Europejskiej mamy wiele os\u00f3b, kt\u00f3re posiadaj\u0105 kwalifikacje, czy te\u017c jakby mo\u017cna nazwa\u0107 to inaczej, naby\u0142y odpowiedni\u0105 wiedz\u0119 podczas szkolenia, kt\u00f3ra uprawnienia te osoby do wykonywania zawodu. Zgodnie z zasadami r\u00f3wno\u015bci musi by\u0107 tak\u017ce dla takich os\u00f3b (kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142y szkolenie, bez uzyskiwania licencji) zaproponowana konwersja do nowych uprawnie\u0144 unijnych i to bez wzgl\u0119du na to, czy w ich kraju licencja jest wymagana, czy te\u017c nie.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">6. Nie ma \u017cadnych informacji o tym co w przypadku kiedy kto\u015b rozpocznie szkolenie, ale nie zd\u0105\u017cy go uko\u0144czy\u0107. Przyk\u0142adowo kiedy chodzi\u0142o o pilot\u00f3w taka mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontynuowania szkolenia by\u0142a mo\u017cliwa poprzez szkolenie pomostowe. Jako o\u015brodek szkol\u0105cy dyspozytor\u00f3w od wielu lat nie mamy narazie wytycznych jak przygotowa\u0107 si\u0119 do szkolenia w nowej formule, kt\u00f3ra to najwcze\u015bniej powinna zacz\u0105\u0107 obowi\u0105zywa\u0107 od 2025 roku. Skoro nie ma gotowych przepis\u00f3w nie ma jak wyda\u0107 wytycznych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W Polsce do uzyskania licencji wymaga si\u0119 po szkoleniu teoretycznym i praktycznym w o\u015brodku szkolenia zrealizowania nadzorowanej praktyki u przewo\u017anika lotniczego. Wydanie licencji poprzedzone jest zdaniem egzaminu pa\u0144stwowego w ULC. Mo\u017cna domniemywa\u0107, i\u017c osoby, kt\u00f3re zrealizuj\u0105 tylko szkolenie teoretyczne i praktyczne, ale nie zrealizuj\u0105 wymaganej praktyki mog\u0105 by\u0107 \u201epotraktowane\u201d jak osoby z tych kraj\u00f3w gdzie licencji si\u0119 nie wydaje i gdzie upowa\u017cnieniem do pracy jako dyspozytor jest samo uko\u0144czenie kursu. Jeszcze inaczej mo\u017ce by\u0107 zapewne z osobami, kt\u00f3re rozpoczn\u0105 przyk\u0142adowo szkolenie w 2025 roku wed\u0142ug aktualnych regulacji, ale po drodze (w trakcie 2025 roku) spotkaj\u0105 si\u0119 z wej\u015bciem nowych przepis\u00f3w. Powinien by\u0107 jednak zaproponowany okres przej\u015bciowy z r\u00f3\u017cnymi scenariuszami. W jednym z nich mo\u017ce by\u0107 okre\u015blony odg\u00f3rnie czas na doko\u0144czenie szkolenia wed\u0142ug dotychczasowych przepis\u00f3w, w innym mo\u017ce by\u0107 p\u0142ynne przej\u015bcie poprzez szkolenie pomostowe na szkolenie w nowej formule.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jest wi\u0119c du\u017co niewiadomych, ma\u0142o konkret\u00f3w. Mo\u017cliwe, \u017ce jest to ostatni okres na uzyskanie uprawnie\u0144 dyspozytora lotniczego wg. przepis\u00f3w krajowych. Osoby podejmuj\u0105ce jeszcze w tej chwili szkolenie mog\u0105 zrealizowa\u0107 je wzgl\u0119dnie tanio. Istnieje tak\u017ce zagro\u017cenie, i\u017c je\u015bli kto\u015b po szkoleniu nie zd\u0105\u017cy uzyska\u0107 licencji, np. ze wzgl\u0119du na od\u0142o\u017cenie na p\u00f3\u017aniejszy termin praktyk to by\u0107 mo\u017ce b\u0119dzie si\u0119 musia\u0142 liczy\u0107 z dodatkowymi procedurami, aby uzyska\u0107 licencj\u0119 unijn\u0105 (o ile taka b\u0119dzie wprowadzona). Warto wi\u0119c si\u0119 zaanga\u017cowa\u0107. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, i\u017c obowi\u0105zuj\u0105ce zasady r\u00f3wnego traktowania wszystkich kraj\u00f3w unii nie mog\u0105 wykluczy\u0107 z przysz\u0142ych konwersji obywateli EU tych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich, kt\u00f3re nie wprowadzi\u0142y licencjonowania, co mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 tak\u017ce furtk\u0105 na uzyskanie unijnych uprawnie\u0144 dla os\u00f3b w krajach z licencjami, kt\u00f3re legitymuj\u0105 si\u0119 samym uko\u0144czonym szkoleniem, ale licencji jeszcze nie uzyska\u0142y (mam w domy\u015ble np. polski stan prawny).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podkre\u015blam jednak raz jeszcz, \u017ce powy\u017csze wywody s\u0105 tylko moim osobistym \u201egdybaniem\u201d co mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107 w omawianym temacie i nie nale\u017cy tego traktowa\u0107 jako porady prawnej, czy zalece\u0144 w oparciu o kt\u00f3re nale\u017cy oprze\u0107 si\u0119 przy uk\u0142adaniu swoich prywatnych plan\u00f3w. Lepiej jednak wiedzie\u0107 co w trawie piszczy, ni\u017c nie wiedzie\u0107. Politycy nie pierwszy raz bowiem serwuj\u0105 pasztet, chaos i niewiadom\u0105.<br><br><strong>AKTUALIZACJA 14.04.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Powy\u017cszy wpis powsta\u0142 w listopadzie 2023 roku. Mamy nied\u0142ugo po\u0142ow\u0119 roku 2025 i nadal brak jest nawet najmniejszej informacji w powy\u017cszej sprawie. Jedyny progres jaki pope\u0142ni\u0142a EASA (kt\u00f3ra opracowuje przepisy lotnicze w Europie) to kolejne przesuni\u0119cie dat w dokumentach, w kt\u00f3rych mo\u017cna spodziewa\u0107 si\u0119 pierwszych draft\u00f3w nowych regulacji. Nie ogl\u0105daj\u0105c si\u0119 wi\u0119c na polityk\u0119 realizujemy w mi\u0119dzyczasie swoje szkoleniowe rzemios\u0142o szkol\u0105c kolejne osoby, kt\u00f3re od czasu powstania wpisu ciesz\u0105 si\u0119 licencj\u0105 i prac\u0105 w nowym zawodzie. Nasz o\u015brodek w tzw. mi\u0119dzyczasie przygotowuje si\u0119 od strony przepis\u00f3w r\u00f3\u017cne scenariusze, kt\u00f3re oczywi\u015bcie uwzgl\u0119dniaj\u0105 realizacj\u0119 szkole\u0144 dyspozytor\u00f3w nawet je\u015bli polityka nas zaskoczy. Wszak w lotnictwie istotn\u0105 spraw\u0105 jest &#8222;by\u0107 przed samolotem i tym co mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>AKTUALIZACJA 18.11.2025<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na dzie\u0144 pisania tej aktualizacji nie pojawi\u0142y si\u0119 \u017cadne nowe informacje ze strony EASA i ULC. Nie podj\u0119te zosta\u0142y te\u017c w zwi\u0105zku z tym \u017cadne decyzje przez wspomniane instytucje. W tzw. mi\u0119dzyczasie realizujemy kolejne szkolenia trzymaj\u0105c ca\u0142y czas r\u0119k\u0119 na pulsie jako o\u015brodek szkolenia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>AKTUALIZACJA 23.07.2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Zapowiadana od paru lat zmiana w przepisach reguluj\u0105cych zaw\u00f3d Dyspozytora Lotniczego wesz\u0142a wreszcie w faz\u0119 zatwierdzania przez cia\u0142a ustawodawcze Unii Europejskiej. Po zatwierdzeniu tych przepis\u00f3w w ci\u0105gu 30 dni wejd\u0105 one w \u017cycie. B\u0119dzie te\u017c okres przej\u015bciowy. Z projektem mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 na stronie EASA. Jest on ju\u017c po konsultacjach i naniesionych po tych konsultacjach poprawkach, co oznacza, \u017ce od &#8222;strony technicznej&#8221; jego tre\u015b\u0107 nie powinna ju\u017c ulega\u0107 zmianom,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Analizujemy w tej chwili wszystkie szczeg\u00f3\u0142y i niuanse tego projektu &#8211; jest bardzo rozleg\u0142y, zmiany s\u0105 bardzo du\u017ce, ca\u0142kowicie zmieniaj\u0105ce regulowanie tego zawodu. Na pocz\u0105tku sierpnia planuje je Pa\u0144stwu przedstawi\u0107 w ludzkim j\u0119zyku. Dla osoby niepracuj\u0105cej jeszcze przy operacjach lotniczych, wiele z tych niuans\u00f3w b\u0119dzie niezrozumia\u0142a, a czasem wr\u0119cz niewidoczna. Prosz\u0119 wi\u0119c o chwil\u0119 cierpliwo\u015bci. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>AKTUALIZACJA 11.08.2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">EASA, czyli Europejska Agencja Bezpiecze\u0144stwa Lotniczego wyda\u0142a <a href=\"https:\/\/www.easa.europa.eu\/en\/document-library\/opinions\/opinion-no-012026\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">opini\u0119 1\/2026<\/a> w kt\u00f3rej zapozna\u0107 si\u0119 mo\u017cna z przysz\u0142ymi zmianami w przepisach dotycz\u0105cymi mi\u0119dzy innymi nowych regulacji dla dyspozytor\u00f3w lotniczych i os\u00f3b pracuj\u0105cych w dziale operacyjnym. W poni\u017cszym opracowaniu celowo pomin\u0105\u0142em szczeg\u00f3\u0142y i niuanse dotycz\u0105ce zasad szkolenia, poniewa\u017c dotycz\u0105 one takich o\u015brodk\u00f3w szkoleniowych jak nasz. Dla osoby, kt\u00f3ra rozwa\u017ca podj\u0119cie szkolenia nie sa one w tym momencie istotne. Usystematyzujmy co wiadomo.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>1. Harmonogram i status wdro\u017cenia przepis\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Opinia ta ma status \u201epending\u201d czyli oczekuje na finalne zatwierdzenie przez EU, czego spodziewa\u0107 si\u0119 mo\u017cna na prze\u0142omie 2026\/2027 (domys\u0142 autora na podstawie \u015bredniego czasu zatwierdzania).<\/li>\n\n\n\n<li>Nowe przepisy EASA dotycz\u0105 mi\u0119dzy innymi uregulowania personelu kontroli operacyjnej (m.in. podcz\u0119\u015b\u0107 <em>Subpart ORO.OCP<\/em>) na poziomie ca\u0142ej Unii Europejskiej, czego nie by\u0142o do tej pory i ka\u017cdy kraj ustanawia\u0142 samodzielnie spraw\u0119 dotycz\u0105ca licencjonowania (nie w ka\u017cdym kraju EU mamy licencj\u0119 dyspozytora lotniczego).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Okres przej\u015bciowy:<\/strong> Rozporz\u0105dzenie przewiduje <strong>3-letni okres przej\u015bciowy<\/strong> od momentu wej\u015bcia w \u017cycie nowych regulacji.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Sytuacja u przewo\u017anik\u00f3w:<\/strong> Konsultowa\u0142em si\u0119 z wybranymi przewo\u017anikami i tylko cz\u0119\u015b\u0107 z nich wst\u0119pnie przygotowuje si\u0119 do wdro\u017cenia nowych, przysz\u0142ych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych pracownik\u00f3w dzia\u0142\u00f3w operacyjnych, co oznacza, \u017ce niekt\u00f3rzy z nich mog\u0105 chcie\u0107 szybko dostosowa\u0107 si\u0119 do zmian, a niekt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 wykorzystywali znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 3 letniego okresu przej\u015bciowego.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Stanowisko ULC:<\/strong> Urz\u0105d Lotnictwa Cywilnego (ULC) nie prowadzi obecnie \u017cadnych prac nad zmianami w polskim prawie w zakresie licencji dyspozytora lotniczego. ULC czeka na ostateczne zatwierdzenie nowej wersji rozporz\u0105dzenia EASA i r\u00f3wnie\u017c podkre\u015bla, \u017ce po wprowadzeniu przepis\u00f3w unijnych obowi\u0105zywa\u0107 b\u0119dzie 3-letni okres przej\u015bciowy (ULC jednak jest nadzorem lotniczym, a tempo wdro\u017ce\u0144 zale\u017cy od przewo\u017anik\u00f3w).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>2. Brak licencji FDL<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Nowe unijne przepisy nie wymagaj\u0105 od dyspozytor\u00f3w posiadania pa\u0144stwowej licencji. EASA nie ma podstaw prawnych do narzucenia obowi\u0105zku licencjonowania w ca\u0142ej EU, poniewa\u017c nadrz\u0119dne przepisy ICAO (Za\u0142\u0105cznik 6) r\u00f3wnie\u017c nie wymagaj\u0105 licencji dla dyspozytor\u00f3w lotniczych.<\/li>\n\n\n\n<li>Dotychczas kwestia wydawania licencji by\u0142a indywidualn\u0105 decyzj\u0105 ka\u017cdego kraju. Nowe regulacje wprowadzaj\u0105 jednolite, wsp\u00f3lne zasady dla ca\u0142ej Unii Europejskiej, znosz\u0105c dotychczasowe podzia\u0142y prawne pomi\u0119dzy pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi.<\/li>\n\n\n\n<li>Mo\u017cna wnioskowa\u0107 z tego, \u017ce licencja FDL z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem zostanie zniesiona, bo co do zasady prawo w Polsce musi by\u0107 zgodne z prawem unijnym.<\/li>\n\n\n\n<li>Je\u015bli ICAO (instytucja nadrz\u0119dna, tworz\u0105ca regulacje dla ca\u0142ego \u015bwiata) w przysz\u0142o\u015bci z jakiego\u015b powodu wprowadzi obowi\u0105zkowe licencjonowanie dyspozytor\u00f3w lotniczych to wtedy taki wym\u00f3g b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0142 nie tylko w PL, czy EU ale na ca\u0142ym \u015bwiecie (od ponad kilkudziesi\u0119ciu lat ICAO nie wymaga takiej licencji i jak wspomnia\u0142em powy\u017cej do tej pory w krajach europejskich by\u0142a to decyzja danego kraju czy licencja istnieje).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>3. Zmiana modelu dost\u0119pno\u015bci do zawodu<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Aktualnie odpowiedzialno\u015b\u0107 za poziom szkolenia odpowiada w Polsce o\u015brodek szkolenia (np. CTO Pileus) a za sprawdzenie wiedzy i kompetencji (egzaminy) Urz\u0105d Lotnictwa Cywilnego.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Odpowiedzialno\u015b\u0107 operatora:<\/strong> Nowe regulacje ca\u0142kowicie zmieniaj\u0105 podej\u015bcie do rozpocz\u0119cia pracy w tym zawodzie. To na <strong>operatorze (przewo\u017aniku lotniczym)<\/strong> b\u0119dzie spoczywa\u0107 teraz pe\u0142na odpowiedzialno\u015b\u0107 zar\u00f3wno za proces szkolenia jak i weryfikacj\u0119 i sprawdzanie kompetencji przysz\u0142ego pracownika dzia\u0142u operacyjnego. Nie oznacza to, \u017ce to przewo\u017anik b\u0119dzie szkoli\u0142 i sprawdza\u0142, bo cz\u0119sto szkolenia te b\u0119d\u0105 zlecane o\u015brodkowi szkolenia (np. takiemu jak nasz). Przygotowanie si\u0119 bowiem logistyczne nawet przez wi\u0119kszego operatora (przewo\u017anika) do wyszkolenia kilku os\u00f3b rocznie jest kompletnie nieop\u0142acalne.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Szkolenie po zatrudnieniu:<\/strong> Finalnie oznacza to, \u017ce w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci na szkolenie b\u0119d\u0105 kierowane osoby, kt\u00f3re w pierwszej kolejno\u015bci pomy\u015blnie przejd\u0105 proces rekrutacji i zostan\u0105 zatrudnione przez przewo\u017anika. Szkolenia te nie b\u0119d\u0105 dost\u0119pne jak teraz w otwartej formule (gdzie niemal ka\u017cdy mo\u017ce zap\u0142aci\u0107 i do szkolenia przyst\u0105pi\u0107). Sytuacja b\u0119dzie wi\u0119c przypomina\u0107 proces doj\u015bcia do zawodu kontrolera lotniczego (PA\u017bP rekrutuje i nast\u0119pnie jest odpowiedzialny za wyszkolenie przysz\u0142ego kontrolera).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>4. Jak b\u0119dzie wygl\u0105da\u0107 \u201ekariera\u201d i proces szkolenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Je\u015bli planujesz karier\u0119 w tym zawodzie, nowe przepisy EASA dok\u0142adnie okre\u015blaj\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119, jak\u0105 przejdziesz od momentu rekrutacji do uzyskania pe\u0142nej samodzielno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Kim b\u0119dziesz w firmie (OCP a Dyspozytor):<\/strong><br>Na pocz\u0105tku nale\u017cy spodziewa\u0107 si\u0119 zatrudnienia w dziale kontroli operacyjnej jako OCP. Docelowo jako <strong>Dyspozytor Lotniczy<\/strong> b\u0119dziesz kadr\u0105 o szczeg\u00f3lnych uprawnieniach \u2013 otrzymasz od linii lotniczej formalne upowa\u017cnienie do podejmowania decyzji operacyjnych i bezpo\u015bredniej wsp\u00f3\u0142pracy z za\u0142og\u0105 (przygotowanie planu lotu, \u015bledzenie rejsu, decydowanie w sytuacjach awaryjnych).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Faza I \u2013 Szkolenie Podstawowe (<em>Generic<\/em>):<\/strong><br>To etap g\u0142\u00f3wnie teoretyczny z wiedzy og\u00f3lno-lotniczej (prawo, meteorologia, nawigacja, osi\u0105gi, planowanie). Ten etap najcz\u0119\u015bciej b\u0119dzie realizowany w zewn\u0119trznym o\u015brodku na zlecenie przewo\u017anika (np. w CTO Pileus). Jest to etap buduj\u0105cy fundamenty pod faz\u0119 II.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Faza II \u2013 Szkolenie Specjalistyczne (pod konkretnego operatora):<\/strong><br>Ta cz\u0119\u015b\u0107 szkolenia tak\u017ce b\u0119dzie mog\u0142a by\u0107 zlecana przez przewo\u017anika. Ale jest to jednak bardzo mocno rozbudowany etap w stosunku do dzisiejszych wymog\u00f3w (poniewa\u017c dzisiaj tak\u017ce ka\u017cda nowo zatrudniona osoba musi zapozna\u0107 si\u0119 z firm\u0105). Nowe przepisy b\u0119d\u0105 jednak bardzo rozbudowuj\u0105 faz\u0119 II &#8211; b\u0119dzie ona skupiona na procedurach, systemach IT, czy np. flocie konkretnej linii lotniczej. Aby uzyska\u0107 kwalifikacje dyspozytora, b\u0119dzie trzeba zaliczy\u0107:\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Praktyk\u0119 stanowiskow\u0105 (OJT):<\/strong> Wykonywanie realnych zada\u0144 operacyjnych w trybie pracy ci\u0105g\u0142ej przez minimum <strong>480 godzin lub 3 miesi\u0105ce<\/strong>.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Lot zapoznawczy:<\/strong> Obowi\u0105zkowy obserwacyjny lot w kokpicie samolotu (lub sesja w symulatorze), aby\u015b pozna\u0142 warunki pracy za\u0142ogi, presj\u0119 czasu i specyfik\u0119 lotu z perspektywy pilota.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Szkolenie kompetencyjne (CBTA):<\/strong> Praktyczna nauka podejmowania decyzji, zarz\u0105dzania obci\u0105\u017ceniem prac\u0105 i radzenia sobie w sytuacjach trudnych.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Dalsza praca i weryfikacja:<\/strong><br>Po rozpocz\u0119ciu samodzielnej pracy Twoje kompetencje b\u0119d\u0105 regularnie weryfikowane poprzez sprawdziany bieg\u0142o\u015bci (<em>Proficiency Checks<\/em>) oraz obowi\u0105zkowe szkolenia okresowe (minimum co 3 lata).<\/li>\n\n\n\n<li>Przej\u015bcie do innej firmy: Co do zasady przewo\u017anik b\u0119dzie musia\u0142 wykona\u0107 analiz\u0119 luk, czyli czy poprzednia linia mia\u0142a podobny profil operacji i flot\u0119, jakie procedury i systemy IT ju\u017c znasz. Na podstawie tego realizowane b\u0119dzie tzw. szkolenie r\u00f3\u017cnicowe dobierane indywidualnie do wiedzy i do\u015bwiadczenia.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>5. Wp\u0142yw na rynek pracy i poziom wynagrodze\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Wysoki koszt szkolenia:<\/strong> Wed\u0142ug szacunk\u00f3w i kalkulacji EASA, koszt kompleksowego wyszkolenia jednego pracownika w nowym re\u017cimie ma wynosi\u0107 \u015brednio ok. <strong>18 000 EUR na osob\u0119<\/strong> (jest to kwota szacowana przez EASA w oficjalnych dokumentach).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Wzrost p\u0142ac i atrakcyjno\u015bci zawodowej:<\/strong> Ewentualne odej\u015bcie przeszkolonego pracownika do innej firmy b\u0119dzie wi\u0105za\u0142o si\u0119 dla przewo\u017anika ze stratami czasowymi (finansowe zostan\u0105 zapewne zabezpieczone umow\u0105 lojalno\u015bciow\u0105).<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Konsekwencja:<\/strong> Domniemam, \u017ce nowe regulacje wymusz\u0105 na operatorach podniesienie wynagrodze\u0144, aby zatrzyma\u0107 pracownik\u00f3w, kt\u00f3rzy chcieli by przej\u015b\u0107 do konkurencji.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>PODSUMOWUJ\u0104C<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nowy model szkolenia ma bardzo du\u017co wsp\u00f3lnego z obecnym. Jednak przerzucenie odpowiedzialno\u015bci za wyszkolenie i poziom kompetencji na przewo\u017anik\u00f3w i jednocze\u015bnie brak wymogu licencji spowoduje, \u017ce realia doj\u015bcia do tego zawodu zmieni\u0105 si\u0119 bardzo mocno. Co do zasady nie b\u0119dzie wi\u0119c to otwarta droga dla ka\u017cdego ch\u0119tnego jak teraz, kiedy to najwi\u0119ksz\u0105 trudno\u015bci\u0105 jest utrzymanie wystarczaj\u0105cego  samozaparcia do zrealizowania celu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u2026A to wszystko tak naprawd\u0119 musi zosta\u0107 wdro\u017cone ju\u017c ca\u0142kie nied\u0142ugo &#8211; maksymalnie w ci\u0105gu 3 lat od \u201eklepni\u0119cia\u201d nowych regulacji przez EU.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z lotniczym pozdrowieniem<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">autor: Rafa\u0142 Laskowski<br>Kierownik Szkolenia (HT)<br>PILEUS &#8211; Centrum Edukacji Lotniczej<br>Szkoli dyspozytor\u00f3w lotniczych od 2005 roku. Przygod\u0119 z lotnictwem rozpocz\u0105\u0142 w 1996 roku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W aktualnym systemie prawnym, Polska tak jak pozosta\u0142e kraje Unii Europejskiej stosuje w\u0142asne przepisy krajowe dotycz\u0105ce uzyskiwania uprawnie\u0144 pozwalaj\u0105cych na prac\u0119 w zawodzie dyspozytora lotniczego. Przepisy polskie s\u0105 naturalnie \u201ekompatybilne\u201d z prawem mi\u0119dzynarodowym opisanym za\u0142\u0105cznikami do Konwencji Chicagowskiej jak te\u017c ustanowionymi w kilku dokumentach ICAO. Prawo mi\u0119dzynarodowe nie narzuca \u015bcis\u0142ych rozwi\u0105za\u0144, a jest zbiorem pewnego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1080","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1080","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1080"}],"version-history":[{"count":31,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2033,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1080\/revisions\/2033"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1080"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1080"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/pileus.eu\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1080"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}